Ο Γιαν Βέσελι επέλεξε να βάλει τέλος στην αξιοζήλευτη καριέρα του και δεν υπάρχει πιο κατάλληλη στιγμή για να προσπαθήσουμε να αντιληφθούμε την τεράστια επιρροή που άσκησε στο ευρωπαϊκό μπάσκετ και το ανεξίτηλο αποτύπωμα που άφησε στο άθλημα στον 21ο αιώνα.
Ο Τσέχος συστήθηκε στο ευρύ κοινό με τη φανέλα της Παρτίζαν, ως ένα σπάνιο ταλέντο με απεριόριστες δυνατότητες. Στην ομάδα του Βελιγραδίου μετακόμισε το 2008, αφού πρώτα ανδρώθηκε στην πατρίδα του με τις Πρίμπορ και Σνέικς Οστράβα και πέρασε για έναν χρόνο από τη σλοβένικη Γκέοπλιν Σλόβαν.
Υπό τις οδηγίες του αείμνηστου Ντούσκο Βουγιόσεβιτς, ξεχώρισε αδιαμφισβήτητα, σε ομαδικό και προσωπικό επίπεδο, η σεζόν 2009-10, στην οποία η Παρτίζαν έφτασε μέχρι το Final Four, όπου αποκλείστηκε από τον Ολυμπιακό σε έναν δραματικό ημιτελικό, σε μια περίοδο κυριαρχίας στις εγχώριες διοργανώσεις για τον σύλλογο.
Σε ηλικία 21 ετών, ο Βέσελι επιλέχθηκε στο νούμερο 6 του Draft του 2011 από τους Γουάσινγκτον Γουίζαρντς, πιο πάνω από παίκτες όπως οι Κέμπα Γουόκερ, Κλέι Τόμπσον, Καουάι Λέοναρντ και Τζίμι Μπάτλερ. Στο NBA παρέμεινε για μια τριετία (2008-11), κάνοντας και ένα μικρό πέρασμα από τους Ντένβερ Νάγκετς τη σεζόν 2013-14. Ο απολογισμός του στα 162 παιχνίδια που αγωνίστηκε (15.6 λεπτά συμμετοχής, 3.6 πόντοι, 3.5 ριμπάουντ κατά μέσο όρο), δείχνει ότι ο Τσέχος δεν βρήκε ποτέ τον ρόλο που θα ήθελε και δεν προσέγγισε το αγωνιστικό του ταβάνι.
Υπήρχε, όμως, ένας άνθρωπος, που είχε καταλάβει ακριβώς για τι περίπτωση πρόκειται, και είχε οραματιστεί για αυτόν πράγματα που ίσως ούτε ο ίδιος μπορούσε να φανταστεί. Αναφερόμαστε, φυσικά, στον Ζέλικο Ομπράντοβιτς, έναν από τους κορυφαίους προπονητές στην ιστορία του αθλήματος, ο οποίος από το 2013 είχε αναλάβει την αποστολή να καθοδηγήσει τη Φενέρμπαχτσε στην κορυφή της Ευρώπης, με την τούρκικη ομάδα να του δίνει… λευκή επιταγή ώστε να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος.
Ο Σέρβος “θρύλος” έφερε στην Κωνσταντινούπολη τον Βέσελι το 2014 και ξεκίνησε, αργά αλλά σταθερά, να διαμορφώνει έναν από τους πιο ολοκληρωμένους και επιδραστικούς ψηλούς της σύγχρονης ιστορίας. Η πρώτη σεζόν ολοκληρώθηκε με την παρθενική παρουσία της ομάδας σε Final Four και ο Ομπράντοβιτς συνέχισε να συμπληρώνει τα κομμάτια του παζλ. Το 2015, υποδέχθηκε, τον Κώστα Σλούκα για να του δώσει το “κουμάντο” της ομάδας, και… έσπειρε τον τρόμο με την απόκτηση του Έκπε Γιούντο. Όλα αυτά, μαζί με αρκετές ακόμη σημαντικές προσθήκες, όπως αυτές των Νίκολα Κάλινιτς και Λουίτζι Ντατόμε.
Το “τρένο” είχε μπει για τα καλά στις ράγες, παρότι ο τίτλος της EuroLeague δεν ήρθε ούτε το 2016, λόγω της ήττας από την ΤΤΣΚΑ Μόσχας σε έναν μυθικό τελικό. Ο Βέσελι, ωστόσο, κέρδισε επάξια μια θέση στην καλύτερη πεντάδα της διοργάνωσης, παρότι ταλαιπωρήθηκε από τραυματισμό στον αχίλλειο, που τον ανάγκασε να χάσει τα playoffs και να μην κλείσει τη σεζόν στην κατάσταση που θα ήθελε.
Η λύτρωση ήρθε το 2017 για τη Φενέρ, η οποία δεν μπορούσε να αφήσει ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία του Final Four της Κωνσταντινούπολης. Μάλιστα, οι ελληνικές ομάδες κατάλαβαν με τον πιο σκληρό τρόπο τη δυναμική της και υπέφεραν στα χέρια της.
Ο Παναθηναϊκός δέχθηκε “σκούπα” στη σειρά των playoffs, παρότι διέθετε το πλεονέκτημα έδρας, ενώ ο Ολυμπιακός βίωσε έναν “βασανιστικό” τελικό, στον οποίο δεν μπόρεσε να προβάλει καμία αντίσταση (80-64). Το δίδυμο του Γιαν Βέσελι με τον Έκπε Ούντο στη γραμμή των ψηλών εκείνη τη διετία, έχει μείνει αξέχαστο σε φιλάθλους και αντιπάλους, ως ένα από τα πιο τρομακτικά αμυντικά “τέρατα” που έχουν εμφανιστεί ποτέ.
Αυτή ήταν και η μεγαλύτερη επιτυχία του Βέσελι σε συλλογικό επίπεδο, αφού μέχρι σήμερα δεν έχει κατακτήσει ξανά το βαρύτιμο τρόπαιο. Βέβαια, πρόσθεσε στο πλούσιο παλμαρέ του το βραβείο του MVP της διοργάνωσης το 2019.
Το 2022 μετακόμισε από την Κωνσταντινούπολη στη Βαρκελώνη, με τη θητεία του στην Μπαρτσελόνα να μην είναι το ίδιο “λαμπερή”. Ο Τσέχος άφησε πίσω τα καλύτερά του χρόνια, στα οποία τρόμαζε την Ευρώπη με την αθλητικότητά του και τις μοναδικές αμυντικές του ικανότητες, εξελίχθηκε σε έναν “καθηγητή” του σουτ μέσης απόστασης αλλά δεν κατόρθωσε κάτι ιδιαίτερα αξιομνημόνευτο με τη φανέλα των “Μπλαουγκράνα”.
Σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, υπήρξε ηγετικό στέλεχος της Εθνικής Τσεχίας, την οποία οδήγησε σε μεγάλες επιτυχίες (EuroBasket 2013, 2015, 2022, Ολυμπιακοί Αγώνες 2020).
Ο 36χρονος έχει αγωνιστεί σε 414 παιχνίδια της EuroLeague και αυτή τη στιγμή κατέχει το ρεκόρ για τα εύστοχα δίποντα με 1.701, ενώ κατατάσσεται επίσης τέταρτος όλων των εποχών στο PIR με 5.481, έκτος σε πόντους με 4.359, τρίτος σε ριμπάουντ με 1.906 και τρίτος σε κλεψίματα με 403.
“Μηχανή” θεάματος, αμυντικό “κτήνος”, ιδανικός συμπαίκτης και “κλειδί” για κάθε προπονητή. Όλοι αυτοί οι χαρακτηρισμοί μπορούν να συνοψίσουν το προφίλ του Γιαν Βέσελι, ενός πραγματικά ξεχωριστού παίκτη που δύσκολα θα ξεχαστεί.